20 kwietnia 2026 roku w Uniwersytecie w Siedlcach odbył się XI Międzynarodowy Kongres Inkluzji Społecznej – wydarzenie o doniosłym znaczeniu naukowym i społecznym, wpisujące się w aktualny dyskurs nad kształtowaniem nowoczesnych, włączających systemów edukacyjnych. Kongres stanowił przestrzeń pogłębionej refleksji teoretycznej oraz wymiany doświadczeń praktycznych, koncentrując się wokół problematyki działań wspierających edukację inkluzyjną w ujęciu wielowymiarowym i interdyscyplinarnym.
Wydarzenie odbyło się pod honorowym patronatem Jego Magnificencji Rektora Uniwersytetu w Siedlcach, prof. dr hab. Mirosława Minkiny, Prezydenta Miasta Siedlce – Tomasza Hapunowicza, Jego Ekscelencji Biskupa Diecezji Siedleckiej – ks. dr Kazimierza Gurdy oraz Wójta Gminy Siedlce – dr. Henryka Brodowskiego. Głównym organizatorem przedsięwzięcia był Instytut Pedagogiki Uniwersytetu w Siedlcach, który poprzez realizację kongresu potwierdził swoją istotną rolę w rozwijaniu badań i praktyk na rzecz inkluzji społecznej.
Celem XI Międzynarodowego Kongresu Inkluzji Społecznej było ukazanie dorobku myśli polskich i zagranicznych naukowców oraz praktyków w kluczowych obszarach związanych z działaniami wspierającymi edukację inkluzyjną. Kongres zrealizowano w formule hybrydowej, co umożliwiło szeroki udział uczestników zarówno w trybie stacjonarnym, jak i zdalnym, wzmacniając jego międzynarodowy i otwarty charakter.
Program konferencji obejmował dwie sesje plenarne oraz obrady w pięciu sekcjach naukowych, które koncentrowały się wokół następujących obszarów tematycznych: inkluzji społecznej w perspektywie interdyscyplinarnej, polityki edukacyjnej i rozwiązań systemowych, metodologii badań nad edukacją inkluzyjną, praktyk edukacyjnych i efektywności interwencji, a także dobrych praktyk, transferu wiedzy i innowacji. Tak zakreślona problematyka umożliwiła wieloaspektowe ujęcie zagadnienia inkluzji, integrujące podejścia teoretyczne z doświadczeniem praktycznym.
W obradach uczestniczyli przedstawiciele licznych ośrodków akademickich z Polski, w tym m.in. Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Akademia Pedagogiki Specjalnej w Warszawie, Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni, Uniwersytet w Białymstoku, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, Uniwersytet Ignatianum w Krakowie, Uniwersytet VIZJA w Warszawie, Uniwersytet WSB Merito w Poznaniu, Państwowa Akademia Nauk Stosowanych w Koszalinie oraz gospodarza wydarzenia.
Silną reprezentację stanowili również uczestnicy zagraniczni, m.in. z Uniwersytet Sofijski im. św. Klemensa z Ochrydy, Uniwersytet w Płowdiwie, Uniwersytet Mudanya, Uniwersytet Nauk Medycznych w Afyonkarahisar, Narodowa Akademia Nauk Pedagogicznych Ukrainy (w tym jednostek im. Mikołaja Jarmaczenki oraz Ivana Ziaziuna), Katolicki Uniwersytet w Rużomberku, Uniwersytet w Preszowie oraz Litewska Akademia Muzyki i Teatru w Wilnie.
W toku obrad analizowano liczne konteksty działań wspierających edukację inkluzyjną, przy czym szczególnie istotne okazały się głosy praktyków – nauczycieli, pedagogów, terapeutów i pracowników instytucji wsparcia społecznego. Podkreślano znaczenie codziennej pracy z osobami o szczególnych potrzebach, dziećmi i młodzieżą ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, ich rodzinami, a także osobami starszymi, niesamodzielnymi i znajdującymi się w sytuacjach kryzysowych.
Prelegenci podejmowali zagadnienia związane m.in. z funkcjonowaniem edukacji włączającej w Specjalnych Ośrodkach Szkolno-Wychowawczych i Poradniach Psychologiczno-Pedagogicznych, interdyscyplinarną współpracą nauczycieli współorganizujących proces kształcenia, jak również działaniami inkluzyjnymi realizowanymi w Młodzieżowych Ośrodkach Wychowawczych oraz jednostkach penitencjarnych. Istotnym wątkiem była także edukacja społeczeństwa w zakresie włączania osób starszych, ze szczególnym uwzględnieniem partycypacyjnego modelu inkluzji seniorów.
Na szczególne podkreślenie zasługuje aktywny udział studentów w obradach Kongresu. Ich zaangażowanie wskazuje na rosnącą świadomość znaczenia kompetencji inkluzyjnych w przygotowaniu przyszłych kadr pedagogicznych i społecznych. Współczesny rynek pracy jednoznacznie wskazuje, iż umiejętność pracy w środowisku zróżnicowanym stanowi nieodzowny element profesjonalnego przygotowania absolwentów.
Podsumowując obrady XI Międzynarodowego Kongresu Inkluzji Społecznej, należy stwierdzić, iż kluczowym wnioskiem płynącym z dyskusji jest potrzeba synergii działań międzysektorowych. Tylko skoordynowana współpraca środowisk naukowych, edukacyjnych, administracyjnych i społecznych może stanowić realne i trwałe wsparcie dla rozwoju edukacji inkluzyjnej, odpowiadającej na wyzwania współczesnego świata.
Organizatorzy XI Międzynarodowego Kongresu Inkluzji Społecznej składają serdeczne podziękowania wszystkim uczestnikom – prelegentom, moderatorom, praktykom, studentom oraz gościom – za aktywny udział, inspirujące wystąpienia oraz twórczą atmosferę dialogu. Państwa zaangażowanie i gotowość do dzielenia się wiedzą oraz doświadczeniem stanowią nieoceniony wkład w rozwój idei edukacji inkluzyjnej.
Wyrażamy wdzięczność wszystkim instytucjom i osobom wspierającym organizację wydarzenia, których zaangażowanie umożliwiło realizację Kongresu na wysokim poziomie merytorycznym i organizacyjnym.
Mamy nadzieję, że podjęte podczas obrad refleksje oraz nawiązane współprace będą owocować dalszymi inicjatywami naukowymi i praktycznymi. Już dziś serdecznie zapraszamy do udziału w kolejnej edycji Międzynarodowego Kongresu Inkluzji Społecznej, wierząc, że ponownie stanie się ona przestrzenią inspirującego spotkania środowisk zaangażowanych w budowanie edukacji otwartej, dostępnej i wrażliwej na potrzeby każdego człowieka.
Fotogaleria
